HÓI ĐẦU, NHƯNG ĐÂU CÓ YẾU

HÓI ĐẦU, NHƯNG ĐÂU CÓ “YẾU”

  TS.BS Trần Bá Thoại   Ủy viên BCH Hội NỘI TIẾT VIỆT NAM

http://tuoitre.vn/tin/song-khoe/20160918/hoi-dau-nhung-dau-co-yeu/1173321.html

Lời bàn Rụng tóc tuy không trực tiếp ảnh hưởng sức khỏe, nhưng là một vấn đề da liễu lớn được nhiều người quan tâm. Đặc biệt, hói đầu, dạng rụng tóc đặc biệt ở nam, được giới mày râu lưu tâm đặc biệt với những băn khoăn, thắc mắc: Vì sao nam giới hay bị hói? Hói có phải là lão hóa, yếu sinh lý hay không? và  Làm thế nào để ngăn ngừa hói?

  Hói đỉnh và trán hay gặp ở người lớn   Ảnh Trần Bá Thoại

     Cánh đàn ông, nhiều vị hói đầu !

   Hói tóc, rụng tóc nam (androgenetic alopecia), là dạng tóc rụng sinh, bệnh lý ở nam giới. Theo thống kê của Trung tâm kiểm soát bệnh tật Hoa Kỳ (Control Diseases Center, CDC), hiện có 35 triệu quý ông bị hói đầu. Tỷ lệ mắc bệnh tăng dần theo tuổi tác: 25% ở tuổi 25; 30% ở tuổi 30; 40% ở tuổi 35; 65% ở tuổi 60; 70% ở tuổi 80 và 80% ở tuổi 85.

hoi-3

  Ở Việt Nam, tuy chưa có thống kê chính thức, nhưng trong nhiều y văn cho biết tình hình rụng tóc cũng tương đương như các nước phương Tây.

  Có nhiều màu, kiểu tóc khác nhau, nhưng tất cả đều có chất cấu tạo chính là sừng keratin, gồm nhiều loại protein, chiếm trên 70% thành phần. Keratin được tổng hợp từ nang tóc, là phần “sống” duy nhất, giúp tóc mọc dài ra. Chân nang tóc có các tuyến bã tiết chất nhờn bôi trơn sợi tóc và các cơ dựng tóc.

   Sợi tóc, “thân tóc”, là phần tóc đã “chết”, không có trao đổi dưỡng chất, vì thế chúng ta không thấy đau khi cắt tóc. Thân tóc gồm 3 lớp: lớp biểu bì, lớp vỏ giữa và lớp tủy ở trong cùng. Lớp biểu bì là phần ngoài cùng của thân tóc, gồm 5-10 lớp keratin trong suốt xếp chồng lên nhau như vảy cá có tác dụng bảo vệ sợi tóc khỏi các hóa chất hoặc ảnh hưởng bên ngoài. Giữa các vảy keratin có một chất kết dính (chất KIT) và được bao phủ bởi một màng chất béo để tóc không thấm nước. Lớp giữa bao gồm nhiều bó sợi nhỏ hợp thành và chứa sắc tố melanin tạo nên màu cho sợi tóc. Đây là lớp quyết định độ chắc khỏe cũng như màu tóc. Lớp tủy chứa các hạt chất béo và không khí; những sợi tóc quá mảnh sẽ không có lớp tủy này.                  

   Hói đầu: xác định và nguyên nhân

   Da đầu con người có khoảng 65- 150 ngàn sợi tóc. Mỗi ngày, tóc dài thêm khoảng 0.35mm hay 1cm mỗi tháng và rụng mất 40- 60 sợi. Theo tiêu chuẩn y học, tóc rụng bệnh lý khi lượng rụng trên 100 sợi/ ngày.

  Nhiều nguyên nhân được liệt kê như: (1) Do mất cân bằng nội tiết tố, tuổi tác. Thường gây rụng tóc tạm thời gặp khi mang thai, mãn kinh, bệnh lý tuyến giáp, hóc môn T3, T4, DHEA, DHT…; (2) Rối loạn dinh dưỡng, thiếu ăn, thiếu hụt vitamin, (3) Một số thuốc điều trị bệnh, hóa chất nhuộm trang sức tóc (4) Yếu tố di truyền, (5) Nhiều hóa chất, yếu tố gây “áp lực” lên tóc, (6) Stress căng thẳng, lo lắng quá đáng (đói rụng râu, rầu rụng tóc), (7) Một số bệnh lý tóc như: Rụng tóc loang lổ do tự miễn dịch nang tóc, Nhiễm trùng da đầu do nấm, giun lươn..(8) Tật nhổ tóc (hair-pulling disorder, trichotillomania) và (9) Điều trị phóng xạ trên da đầu.

hoi-2

 Có thể ngăn ngừa hói đầu ?

  Bằng cách hạn chế những nguyên nhân và yếu tố nguy cơ: (1)Chải, gội đầu đúng cách: Chải ngoài làm tóc sạch, còn kích thích da đầu, thúc đẩy tuần hoàn nuôi dưỡng làm tóc mọc nhanh hơn. Nên chải đầu ngược, không xuôi theo chiều rủ xuống của tóc. Sử dụng dầu gội phù hợp với loại tóc, có dấu hiệu dị ứng phải dừng lại ngay. Không để dầu gội sót lại trên đầu, vì bụi bẩn bám vào sẽ làm tắc lỗ chân long; (2)Không lạm dụng nhuộm, uốn, duỗi tóc quá nhiều lần: vì những tác nhân lý hóa này dễ làm cho tóc dòn, dễ gãy; (3)Chế độ ăn uống cân bằng, khoa học: uống đủ nước, đảm bảo đủ chất dinh dưỡng các loại vitamin và nguyên tố vi lượng. Các nghiên cứu gần đây cho thấy, kẽm và L-arginine có tác dụng rất tốt trong việc đem lại cân bằng chất dihydrotestosterone (DHT), khiến cho hormone này không tăng cao gây rụng tóc, hói đầu sớm. Đồng thời L-carnitine, Biotin sẽ giúp giảm bã nhờn, đặc biệt phù hợp cho những người rụng tóc nhiều do da đầu nhờn. Hà thủ ô, Hoàng cầm, … cũng là những dược liệu nên sử dụng để phục hồi mái tóc; (4) Tránh stress: giảm, bỏ phiền muộn, có tâm lý thoải mái, ngủ đủ giấc, tinh thần vui vẻ tạo “tâm thân an lạc”; (5) Điều trị bệnh da liên quan:  như viêm da tuyến bã, nhiễm nấm, giun lươn và (6) Dùng các thuốc dưỡng tóc.

hoi-5-ban-1

hoi-5-ban-2

hoi-5-ban-3

hoi-5-ban-4

   Hói đầu có gây yếu “sinh lý” ?

 Cho đến nay, chưa có một nghiên cứu nào khẳng định mối liên quan giữa sinh lý và chứng hói đầu ở đàn ông. Tuy nhiên, cũng có nhiều phỏng đoán, đồn đại về mối liên quan giữa hói đầu với chức năng sinh dục: người Nga cho rằng, đàn ông hói đầu thì nhu cầu mạnh mẽ, nhưng người Đông Nam Á thì lại khẳng định ngược lại. Ở Hoa Kỳ, qua khảo sát trên 900 người nam 40-60 tuổi về độ ham muốn và số lần quan hệ tình dục, kết quả là những người “ham muốn” càng mạnh nguy cơ rụng tóc càng nhiều.

   Chính câu hỏi: Tại sao chỉ đàn ông mới bị hói đầu, khiến các nhà nội tiết lao tâm, khổ tứ và họ phát hiện rằng chất dihydrotestosterone (DHT) là đầu mối sự việc:

   Testosterone là nội tiết tố nam chính được sản sinh tại hai tinh hoàn từ chất cholesterol qua trung gian DHT. Nhưng DTH cũng được biến đổi ngược từ testosterone nhờ enzyme 5-alpha-reductase (5-AR).

  Trong thời kỳ thai, DHT rất cần thiết cho sự hình thành và phát triển của cơ qua  sinh dục ngoài. DHT kích thích phát triển tuyến tiền liệt và dương vật, lông mu, nách ở tuổi dậy thì. DHT gắn với các thụ thể trên nang tóc và làm tóc hói. Nghiên cứu cho thấy, ở các nang lông trên đầu và da của người hói tóc có nồng độ DHT cao hơn ở người bình thường.

  Nam giới tuổi trung niên, cơ thể bát đầu sử dụng testosterone không hiệu quả, hiện tượng “kháng” testosterone (testosterone resistance). Để bù trừ, lượng testosterone máu tăng cao và lượng DHT cũng tăng theo. DTH tăng sẽ làm cho các nang tóc co lại, chân tóc yếu, tóc mới mọc chậm hơn, tuyến bã nhờn hoạt động quá mức với hậu quả là tóc dễ rụng và đầu bị hói.

   Đôi điều bàn luận

  Cho đến nay, khoa học chứng minh hói đầu nam dù có liên quan tuổi tác và hóc môn nội tiết, nhưng hói đầu không ảnh hưởng đến khả năng sinh dục, ham muốn libido.

  Tuy nhiên, đa phần nam giới lo lắng, không hài lòng về cái đầu hói. Có thể nói rằng, hói đầu làm chất lượng sống của đàn ông giảm sút khá nhiều: mất tự tin, ngại tiếp xúc, cảm giác “yếu” .v.v…

  Do đó, ngoài bảo vệ và phòng ngừa, việc điều trị hói đầu cũng rất quan trọng và cần thiết, giúp cải thiện tâm lý, thỏa mãn về thẩm mỹ và chất lượng sống tốt hơn.

 TÀI LIỆU THAM KHẢO

[1] What is hair loss (alopecia)? What is baldness?

http://www.medicalnewstoday.com/articles/70957.php

[2] Male pattern baldness

https://medlineplus.gov/ency/article/001177.htm

[3] Definition of Baldness

http://www.medicinenet.com/script/main/art.asp?articlekey=2421

[4] Hair loss

http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/hair-loss/basics/definition/con-20027666

[5] Hair loss 

http://www.nhs.uk/conditions/Hair-loss/Pages/Introduction.aspx

[6] What Is DHT’s Role In Male Pattern Baldness?

http://www.medicalnewstoday.com/articles/68082.php?page=2

[7] Why do some men go bald? Is male pattern baldness treatable?

http://www.medicalnewstoday.com/articles/68077.php

[8] Why do men – and not women – lose their hair?

http://sciencenordic.com/why-do-men-grow-bald

[9] 8 Strategies to Battle Baldness

http://www.menshealth.com/health/battle-baldness

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s


%d bloggers like this: