ĐỐT U GAN BẰNG SÓNG CAO TẦN

TS.BS Trần Bá Thoại   Uỷ viên BCH Hội NỘI TIẾT VIỆT NAM

NGUYÊN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐỐT SÓNG CAO TẦN

  Cắt đốt bằng sóng cao tần (RFA) là một thủ thuật y khoa để loại bỏ các khối u tế bào cơ thể bằng nhiệt sinh ra từ dòng điện xoay chiều tần số trong khoảng 350-500 kHz. RFA có thể thực hiện ở các bệnh nhân ngoại trú, sử dụng gây tê tại chỗ hoặc gây mê an thần.

   Hai ưu điểm quan trọng của RFA là không kích thích dây thần kinh hoặc cơ tim và do đó có thể sử dụng mà không cần gây tê toàn thân và thích hợp điều trị những mô cần thiết mà không tổn thương đáng kể cho các vùng chung quanh.

   RFA được sử dụng rộng rãi vào thế kỷ 21. Thủ thuật RFA được thực hiện dưới sự hướng dẫn của phương tiện chẩn đoán hình ảnh như chụp X-quang, Siêu âm, chụp CT Scan hoặc MRI với sự phối hợp  của như bác sĩ gây tê, bác sĩ chẩn đoán hình ảnh, và các bác sĩ chuyên khoa liên quan như tai mũi họng, tim mạch, nội soi đường tiêu hóa, phẫu thuật viên…

  Hiện nay, RFA được dùng phổ biến để điều trị các u tuyến giáp, u và ung thư gan..

ĐỐT U GAN BẰNG SÓNG CAO TẦN 

 RFA

  Dưới hướng dẫn của các phương tiện chẩn đoán hình ảnh như siêu âm, cắt lớp vi tính, máy chụp mạch số hoá xoá nền, bác sĩ can thiệp sẽ đưa đầu kim phát sóng radio cao tần với nhiệt lượng thích hợp để đốt cháy khối u mà không ảnh hưởng đến các tế bào gan lành và các tạng xung quanh.  

  Dụng cụ đốt u gan

 Kim chọc: có các dạng thẳng, đa kim hoặc kim chùm.

 

Kim đơn                                           Đa kim    

RFA 4.jpg

     Kim chùm

  Khối u nào có thể đốt sóng cao tần

  Sóng radio cao tần được sử dụng để điều trị các khối u nguyên phát hoặc di căn trong gan như: ung thư tế bào gan HCC, u di căn đến gan như di căn từ đại tràng – trực tràng.

  Phương pháp đốt sóng cao tần được ưu tiên sử dụng để điều trị: (1) các khối có kích thước khoảng 3cm, (2) bệnh nhân không thể phẫu thuật do xơ gan, chức năng gan không đảm bảo hoặc già yếu, có bệnh toàn thân nguy cơ cao khi gây mê, phẫu thuật.

   Cần chuẩn bị bệnh nhân gì 

 Trước khi tiến hành đốt u gan bằng sóng cao tần, bệnh nhân được làm đầy đủ các xét nghiệm cần thiết như chức năng đông máu, chức năng gan, thận…..

  Tiến hành đốt u gan bằng sóng cao tần

  – Thực hiện trong phòng can thiệp với điều kiện vô trùng.

  – Tiến hành gây tê, giảm đau dưới da và bao gan hoặc giảm đau bằng thuốc tác dụng toàn thân. Một số ít trường hợp bệnh nhân được gây mê toàn thân.

  – Dưới sự hướng dẫn của phương tiện chẩn đoán hình ảnh khác, bác sĩ can thiệp chọc kim vào chính giữa khối u hoặc xung quanh khối u.

  Dưới tác dụng của sóng cao tần, mô tế bào quanh đầu kim sẽ nóng lên và bị phá huỷ, các mạch máu nhỏ quanh u cũng bị đốt cháy đông cứng lại hạn chế chảy máu so với các phương pháp khác. Toàn bộ quá trình can thiệp diễn ra trong khoảng 1 đến vài giờ. Nếu không cần điều trị gì thêm, bệnh nhân có thể quay trở lại cuộc sống bình thường sau một vài ngày.

RFA 5.jpg

Quá trình phát nhiệt khi đốt

Theo dõi sau đốt u gan bằng sóng cao tần RFA

Chụp cắt lớp vi tính hoặc chụp cộng hưởng từ được sử dụng để theo dõi khối u đã được đốt, đồng thời phát hiện các khối u mới nếu có. Bệnh nhân được chụp lại sau 1 tháng, 3 tháng, 6 tháng….hoặc bất kì khi có dấu hiệu bất thường. Ngoài ra bệnh nhân được theo dõi và điều trị các bệnh lý chung…

  Lợi ích và nguy cơ

  Sóng radio cao tần có hiệu quả điều trị tốt với các loại u gan nguyên phát và thứ phát không có chỉ định mổ.

   Tỷ lệ thành công với các u gan nhỏ trên 85%c trường hợp, và hầu như không có biến chứng.

   Mức độ xâm lấn của phương pháp ít nên thời gian hồi phục nhanh hơn các phương pháp khác do vậy thời gian nằm viện ngắn hơn.

   Chi phí chung cho mỗi lần điều trị do đó cũng thấp hơn so với các phương pháp khác. Ngoài ra phương pháp đốt u gan bằng sóng cao tần cũng không để lại sẹo ngoài da.

   Và cũng như bất kì phương pháp điều trị khác, đốt u gan bằng sóng cao tần cũng có thể có gặp một số biến chứng như:

  (1) Nhiễm khuẩn mặc dù tỷ lệ gặp nhỏ hơn 1/1000, viêm túi mật, rò mật..

  (2) Thủng đại tràng do đốt sóng cao tần những u sát với bao gan. Tuy nhiên tỷ lệ này rất hiếm gặp và bác sĩ điện quang can thiệp có thể hạn chế bằng cách gây tràn dịch màng phổi hoặc tràn dịch ổ bụng chủ động trước, nhằm tách xa các tạng lân cận ra khỏi vị trí u.

  (3) Trường hợp hiếm gặp, bệnh nhân có thể bị chảy máu trong, khi đó có thể phải chỉ định phẫu thuật.

   Những hạn chế của RFA

 Hiện nay, với việc chế tạo ra các loại kim chùm, kích thước khối u có thể dùng RFA đươc nâng lên đến 7cm. Thông thường, khối u dưới 3 cm cần chỉ 1-2 lần điều trị, những tổn thương trên 4 cm cần đến 5-6 lần để có được ranh giới an toàn.

 Ung thư gan có thể tái phát với những trường hợp đã có di căn vi thể mà các phương pháp chẩn đoán hiện tại chưa thể phát hiện ra.

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s


%d bloggers like this: